بنایی که ار سال 618میلادی توسط خسرو برویز ساخته شد تخت طاقدیس بر بالای تبه ای در نقطه اتصال زمین و آسمان در شهری که زمانی شیز نامیده می شده و امروزه تخت سلیمان می شناسیم بنا شده . بنایی که به خاطر هزینه گزافش تجهیزات افسانه ای اش و اشراف چشمگیرش بر دامنه های اطراف توجه سراسر جهان را به خود جلب کرد . هزینه این ساختمان بلند مانند طاق کسری معرف بخشی از ثروت فراوان مملکی بود هزینه ای که به  قول ارتور بوب شورایی از بزرگان کشور آن را تامین کرده بود  زیرااحساس می کردملت به آن نیاز دارد .بنای طاقدیس یکی از بناهای متعدد در تخت سلیمان امروزی و در مجاورت ایوان اصلی بود .ثعالبی نیشابوری (339_411ه.ش)هم می نویسد طاق قوسی تخت طاقدیس به رنگ آبی تیره بود که روی آن صور فلکی .ستارگان . بروج ونیز اقالیم هفتگانه نقش شده بود آلتی در آ ن تعبیه کرده بودند که در شب و روز زمان را نشان می داد. 4قطعه فرش بسیار بزرگ هر یک معرف یکی از 4 فصل سال بود .شکوه طاقدیس باور نکردنی ود آ ن را از چوب های گرانبها سرو وساج اخته وبا طلای فراوان بوشانده بودند گنبدی داشت که آسمان را نمایش مداد واز لاجورد و فیروزه بر آن نشانده بودند وبوشیده از ستارگانی از جنس جواهر بود . شرح فشرده ای از گزارش های مستقل از منابع شرقی در هنگام ورود هراکلیوس به گنجک و دیدار از تخت طاقدیس این گونه در تاریخ آ مده است بت مخوف خسرئ ÷رویز بسیار وحشتناک بود و تصویر نقاشی شده او که بر تخت نشسته بود نیز وجود داشت تخت بیشتر شبیه گوی عضیمی همانند آسمان یود که در آن خورشید . ماه و ستارگان نیز دیده مشدند . آری تخت طاقدیس مکانی بود که در آن ادامه برنامه های آئینی و عبادی که قرن ها ÷یش در تخت جمشید ارائه شده بود بنا شد در این مکان زمینیان چنان آسمان را می ستودند که آسمان از باسخ مساعد به در خواست هایشان نا گریز بود

_4389_ سینا قنبربور