تکاب تخت سلیمان

معرفی آثار تاریخی شهرستان تکاب

  دانش بکار گرفته شده در ساخت سدها در هواي سردسير که در نوع خود يک طرح منحصر بفرد مي باشد، اولين تجربه مهندسي در نوع خود مي باشد که با اتکا بر دانش و توانمنديهاي کارشناسان صنعت آب کشور طراحي و براي نخستين بار در استان آذربايجان غربي تکاب  به اجرا درآمد. 
با اجراي موفقيت آميز اين تجربه گرانبها که براي نخستين بار در تاريخ صنعت سدسازي کشور در سد ساروق تکاب به اجرا گذاشته شد، پس از اين ديگر شاهد ادامه عمليات سدسازي در فصول سردسير و در دماهاي بسيار پايين نيز خواهيم بود.  در مناطق سردسير بارش نزولات جوي، شرايط آب و هوايي، سرماي زودهنگام و ديرپا و بروز يخبندان از فاکتورهاي مهم و قابل توجه در اجراي پروژه هاي عمراني خصوصا سازه هاي حساس از جمله سدسازي است.  سد مخزني ساروق نيز که در منطقه سردسير و با زمستان هاي بسيار سرد در منطقه تکاب احداث مي شود بلحاظ شرايط فوق بايد در ماههاي يخبندان عمليات اجرايي آن متوقف مي شد
همين احساس مسوليت مضاعف درقبال نياز اساسي مردم چاشني کار شد و در اوج سرما چرخ هاي باز ايستاده از حرکت ناشي از سرما و يخبندان به گردش درآمدند و کار در زمستان نيز تداوم يافت و سد ساروق چهار متر ديگر نيز بالاتر رفتن بود: ادامه عمليات اجرايي سد در دماي بسيار پايين به دليل رعايت حاشيه ايمني ويژه و ضرورت آب بندي دقيق بدنه سد همچنين اجراي هسته رسي در ساختار سدهاي خاکي در کنار رعايت مسايل فني مرتبط از اهميت ويژه اي برخوردار بود هرچند راندمان اجراي هسته رسي در فصل زمستان بخاطر شرايط اجرايي آن معادل 50درصد راندمان کار در فصل تابستان بود ولي کاهش هزينه هاي توقف کار و بيکاري پنج ماهه درکنار کاهش زمان اجرا وآغاز سريع آبگيري از جمله مزيت هاي کار در فصل سردسير است.  برشنده گفت: با توجه به آنکه آذربايجان غربي يکي از استان هاي پيشتاز در امر سدسازي در کشور است و در زمان حاضر 24سد در حال مطالعه و احداث دارد از اينرو اجرايي شدن اين طرح در همه کارگاه هاي سدسازي استان مي تواند نقش مهمي در صرفه جويي در عنصر زمان داشته باشد.  مديرعامل شرکت سهامي آب منطقه اي آذربايجان غربي نيز با تشريح اهميت اين دستاورد مهم در صنعت سدسازي کشور گفت: براي اولين بار باتلاش هاي انجام شده در زمستان گذشته عمليات حساس اجراي هسته رسي سد ساروق در زير برف و يخ انجام گرفت و در زمستان نيز کارگاه سد سازي به فعاليت خود ادامه داد
با بکارگيري اين دانش جديد که در سد "ساروق" شهرستان تکاب و در فصل زمستان به اجرا درآمد ارتفاع اين سد 4متر و به حجم 15هزار متر مکعب افزايش پيدا کرد . 
اجراي عمليات خاکريزي بخصوص اجراي "رس" کاري حساس و تعهد آور است براي فراهم کردن شرايط ادامه کار و نيز جلوگيري ازافزايش رطوبت يکي از راهکار ها، ايجاد پوشش مرتفع است که به دليل زمانبر بودن و هزينه بالاي آن و نيز آسيب پذيري پوشش مرتفع خصوصا در مقابل بادهاي تند منطقه کنار گذاشته شد.  ايجاد پوشش سطحي و استفاده از لايه خاک محافظ و بکارگيري مواد شيميايي نيز به دليل تبعات بعدي و مشکلات جانبي قابل اجرا نبودند.  پس از بررسي هاي زياد، کارشناسان استفاده از پوشش سطحي و لايه خاک محافظ را در دستور کار قرار دادند. 
هرچند استفاده از لايه خاک محافظ که نوعي پوشش سطحي نيز محسوب مي شود کار دشوار و پر هزينه اي است از اينرو بهترين عايق در مقابل رطوبت و برودت محسوب مي شد.  از سوي ديگر "فوم پلي اتيلن" به دليل داشتن ترکيبي از پلي اتيلن فشرده و حبابهاي ريز هوا بهترين پوشش در دسترس و عايق رطوبتي و حرارتي است که علاوه بر مزيت هاي فراوان در اجرا، با توجه به ضخامت از کارآيي مطلوبي برخوردار است.  به اين ترتيب عمليات اجرايي با برداشتن آخرين لايه رسي متراکم شده که يخ زده بود برداشته شد و اجراي رس آغاز و در پايان هر روز کاري نيز لايه فوم روي آخرين رس متراکم شده پهن گرديد.  براي حصول اطمينان از نحوه عملکرد فوم پلي اتيلن، شبها حداقل دماي محيط و دماي زير فوم اندازه گيري شد و اين چرخه هر روز تکرار گرديد. 
اجراي اين طرح، تراز رس به 1792متر رسيد و به اين ترتيب هسته رسي سد ساروق به ارتفاع چهارمتر و حجم 15هزار مترمکعب افزايش يافت.  سد ساروق که آبگيري آن آغاز شده قادر خواهد بود سالانه50    ميليون مترمکعب آورد رودخانه را تنظيم و از طريق يک رشته تونل آبياري به طول 637 متر و با قطر تمام شده 5/3متر به مصارف مورد نياز انتقال داد.  بدون شک اجراي اين طرح در سد مخزني ساروق در برودت چندين درجه زير صفر و در زير قنديل هاي يخ بيانگر تجربه موفق از توانمندي هاي متخصصين مجريان اين صنعت افتخار آفرين است که همچون نگيني بر تارک توانمندي هاي مردم پر استقامت اين مرز و بوم خواهد درخشيد. 

رودخانه ساروق

سد ساروق 

عملیات اجرای سد ساروق

نوشته شده توسط نادر براتی در 9:35 |  لینک ثابت   •